สะมะณา สะมะณาติ โว ภิกขะเว ชะโน สัญชานาติ,
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย, มหาชน, เขาย่อมรู้จักเธอทั้งหลายว่าสมณะ ๆ (ผู้สงบ ๆ) ดังนี้,
ตุมเห จะ ปะนะ, ก็และเธอทั้งหลายเล่า,
เก ตุมเหติ ปุฏฐา สะมานา, เมื่อถูกถามว่าท่านเป็นอะไร,
สะมะณัมหาติ ปะฏิชานาถะ, พวกเธอก็ย่อมปฏิญญาว่า เราเป็นสมณะ,
เตสัง โว ภิกขะเว เอวังสะมัญญานัง สะตัง,
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย, เมื่อพวกเธอนั้นมีชื่อว่าสมณะอยู่อย่างนี้,
เอวังปะฏิญญานัง สะตัง, ทั้งปฏิญญาตัวว่าเป็นสมณะอยู่อย่างนี้,
ยา สะมะณะสามีจิปะฏิปทา, ข้อปฏิบัติอย่างใด, เป็นความสมควรแก่สมณะ,
ตัง ปะฏิปะทังปะฏิปัชชิสสามะ, เราจักปฏิบัติซึ่งข้อปฏิบัติอย่างนั้น,
เอวังโน, เมื่อความปฏิบัติของเราอย่างนี้มีอยู่,
อะยัง อัมหากัง สะมัญญา จะ สัจจา ภะวิสสะติ ปะฏิญญา จะ ภูตา,
ทั้งชื่อ ทั้งความปฏิญญาของเรานี้ก็จะเป็นจริงได้,
เยสัญจะ มะยัง จีวะระ ปิณฑะปาตะ เสนาสะนะ คิลานะปัจจะยะ เภสัชชะปริกขาเร ปะริภุญชามะ,
อนึ่ง, เราบริโภคจีวร บิณฑบาต เสนาสนะ, และคิลานะปัจจยะ เภสัชชะบริขารของทายกเหล่าใด,
เตสันเต การา อัมเหสุ มะหัปผะลา ภะวิสสันติ มะหานิสังสา,
ความอุปการะเหล่านั้นของเขาในเราทั้งหลาย, ก็จักมีผลใหญ่, มีอานิสงส์ใหญ่,
อัมหากัญเจวายัง ปัพพัชชา อะวัญฌา ภะวิสสะติ,
อนึ่ง การบรรพชาของเราก็จักไม่เป็นหมันเหมือนกัน,
สะผะลา สะอุทระยาติ, จักเป็นไปกับด้วยผล, เป็นไปกับด้วยกำไรดังนี้,
เอวัญหิ โว ภิกขเว สิกขิตัพพัง,
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย, เธอทั้งหลาย, พึงศึกษาสำเหนียกอย่างนี้แล ฯ
สังเวคอิธชีวิตคาถา
( หันทะ มะยัง สังเวคะอิธะชีวิตะคาถาโย ภะณามะ เส )
อัปปะมายุ มะนุสสานัง หิเฬยยะนัง สุโปริโส,
อายุของหมู่มนุษย์นี้น้อยนัก ผู้ใคร่คุณงามความดีพึงดูหมิ่น อายุที่น้อยนิดนี้,
จะเรยยะ ทิตตะสีโสวะ นัตถิ มัจจุสสะ นาคะโย,
พึงรีบประพฤติตนให้เหมือนคนถูกไฟไหม้บนศีรษะเถิด, เพราะความตายจะไม่มาถึงเรานั้นไม่มี,
อัจจะยันติ อะโหรัตตา ชีวิตัง อุปะรุชฌะติ,
วันคืนก็ล่วงเลยไป, ชีวิตก็ใกล้สู่ความตาย,
อายุขียะติ มัจจานัง กุนนะทีนัง วา อุทะกันติ,
อายุของสัตว์ทั้งหลายย่อมสิ้นไป, เหมือนน้ำในแม่น้ำน้อยไหลบ่อยๆ ย่อมหมดสิ้นไป,
นะ เหวะ ติฏฐัง นาสีนัง นะ สะยานัง นะ ปัตถะคุง,
อายุสังขารจะพลอยประมาทไปกับมนุษย์ที่ยืน เดิน นั่ง นอนอยู่ก็หาไม่,
ตัสสะมา อิธะ ชีวิตะ เส เส, เพราะเหตุนั้นแล, ชีวิตที่ยังเหลืออยู่นี้
กิจจะกะโร สิยา นะโร นะ จะ มัชเชติ, พึงรีบกระทำความดีตามหน้าที่ของตนอย่าได้ประมาทเลย,
อิติ. ด้วยประการฉะนี้แล.
ธัมมปริยายะ
( หันทะ มะยัง ธัมมะปะริยายะ คาถาโย ภะณามะ เส )
สัพเพ สัตตา มะริสสันติ มะระณันตัง หิ ชีวิตัง,
สัตว์ทั้งหลายทั้งสิ้นจักต้องตาย, เพราะชีวิตนี้มีความตายเป็นที่สุดรอบ,
ชะรังปิ ปัตตะวา มะระณัง เอวัง ธัมมา หิ ปาณิโน,
แม้จะอยู่ได้ถึงชราก็ต้องตาย, เพราะสัตว์ทั้งหลาย, ย่อมเป็นอย่างนี้ตามธรรมดา,
ยะมะกัง นามะรูปัญจะ อุโภ อัญโญญะนิสสะสิตา,
ก็นามและรูป คือกายกับใจ, ย่อมอาศัยกันอยู่เป็นของคู่กัน,
เอกัสสะมิง ภิชชะมานัสสะมิง อุโภ ภิชชันติ ปัจจะยาติ,
เมื่อฝ่ายใด ฝ่ายหนึ่งแตกสลาย, ทั้งสองฝ่ายก็สลายไปด้วยกัน,
ยะถาปิ อัญญะตะรัง พีชัง เขตเต วุตตัง วิรูหะติ,
เปรียบเหมือนพืชอย่างใดอย่างหนึ่ง, ที่หว่านลงแล้วในพื้นแผ่นดิน, ยอมงอกขึ้นได้,
ปะฐะวีระสัญจะ อาคัมมะ สิเนหัญจะ ตะทูภะยัง,
เพราะอาศัยรสแห่งแผ่นดิน, และเชื้อในยางแห่งพืชนั้นๆ,
เอวัง ขันธา จะ ธาตุโย ฉะ จะ อายะตะนา อิเม,
ขันธ์ทั้งห้าและธาตุทั้งหลาย, พร้อมทั้งอายะตะนะทั้งหกนี้ก็เหมือนกัน,
เหตุง ปะฏิจจะ สัมภูตา เหตุภังคา นิรุชฌะเร,
อาศัยเหตุจึงเกิดขึ้นได้, เมื่อเหตุนั้นแตกสลายก็ย่อมดับไป,
ยะถา หิ อังคะสัมภารา โหติ สัทโท ระโถ อิติ,
เปรียบเหมือนการประกอบชิ้นส่วนของรถเข้าด้วยกัน, คำเรียกว่ารถก็มีขึ้นได้,
เอวัง ขันเธสุ สันเตสุ โหติ สัตโตติ สัมมะติ,
เมื่อขันธ์ทั้งห้ายังมีอยู่ก็เหมือนกัน, คำสมมติว่าคนและสัตว์ก็มีขึ้นได้,
อุโภ ปุญญัญจะ ปาปัญจะ ยัง มัจโจ กุรุเต อิธะ,
เมื่อผู้ที่ตายไป, ทำบุญและบาปใดๆ ในโลกนี้แล้ว,
ตัญหิ ตัสสะ สะกัง โหติ ตัญจะ อาทายะ คัจฉะติ,
บุญและบาปนั้นแล, ย่อมเป็นของ ของเขาผู้นั้นโดยแท้, เขาย่อมได้รับบุญและบาปนั้นแน่นอน,
ตัญจัสสะ อะนุคัง โหติ ฉายาวะ อะนุปายินี,
บุญและบาปนั้น, ย่อมติดตามเขาไป, เหมือนเงาตามตัวเขาไปฉันนั้น,
สัทธายะ สีเลนะ จะ โย ปะวัฑฒะติ, ผู้ใดเจริญด้วยศีลและมีศรัทธา,
ปัญญายะ จาเคนะ สุเตนะ จู ภะยัง, เป็นผู้มีปัญญา สดับศึกษาในการเสียสละ,
โส ตาทิโส สัปปุริโส วิจักขะโน, บุคคลผู้เป็นสัตบุรุษ เป็นผู้เฉียบแหลมเช่นนั้น
อาทียะติ สาระมิทเธวะ อัตตะโน,
ย่อมเป็นผู้ถือเอาประโยชน์แห่งตน, ในโลกนี้ไว้ได้โดยแท้,
อัชเชวะ กิจจะมาตัปปัง โก ชัญญา มะระณัง สุเว,
ความพากเพียรในสิ่งดีงาม, เป็นกิจที่ต้องทำในวันนี้ ใครจะรู้ความตายแม้พรุ่งนี้,
นะ หิ โน สังคะรันเตนะ มะหาเสเนนะ มัจจุนา,
เพราะการผัดเพี้ยงต่อมัจจุราชซึ่งมีเสนามาก, ย่อมไม่มีสำหรับเรา,
เอวัมภูเตสุ เปยเตสุ สาธุ ตัตถาชฌุเปกขะนา,
เมื่อสังขารเหล่านั้นต้องเป็นอย่างนี้แน่นอน, การวางเฉยในสังขารเสียได้ ย่อมเป็นการดี,
อะปิ เตสัง นิโรธายะ ปะฏิปัตตะยาติ สาธุกา,
อนึ่ง การปฏิบัติเพื่อดับสังขารเสียได้ ยิ่งเป็นการดี,
สัพพัง สัมปาทะนียัญหิ อัปปะมาเทนะ สัพพะทาติ.
กิจทั้งสิ้นนี้จะพึงบำเพ็ญให้บริบูรณ์ได้, ด้วยความไม่ประมาททุกเมื่อเท่านั้นแล ดังนี้.
โอวาทปาติโมกขคาถา
(หันทะ มะยัง โอวาทะปาติโมกขะคาถาโย ภะณามะ เส)
สัพพะปาปัสสะ อะกะระณัง การไม่ทำบาปทั้งปวง
กุสะลัสสูปะสัมปะทา การทำกุศลให้ถึงพร้อม
สะจิตตะปะริโยทะปะนัง การชำระจิตของตนให้ขาวรอบ
เอตัง พุทธานะสาสะนัง ธรรม ๓ อย่างนี้ เป็นคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย.
ขันตี ปะระมัง ตะโป ตีติกขา ขันติ คือความอดกลั้น เป็นธรรมเครื่องเผากิเลสอย่างยิ่ง
นิพพานัง ปะระมัง วะทันติ พุทธา ผู้รู้ทั้งหลาย กล่าวพระนิพพานว่าเป็นธรรมอันยิ่ง
นะ หิ ปัพพะชิโต ปะรูปะฆาตี ผู้กำจัดสัตว์อื่นอยู่ ไม่ชื่อว่าเป็นบรรพชิตเลย
สะมะโณ โหติ ปะรัง วิเหฐะยันโต ผู้ทำสัตว์อื่นให้ลำบากอยู่ ไม่ชื่อว่าเป็นสมณะเลย
อะนูปะวาโท อะนูปะฆาโต การไม่พูดร้าย การไม่ทำร้าย
ปาฏิโมกเข จะ สังวะโร การสำรวมในปาติโมกข์
มัตตัญญุตา จะ ภัตตัส์มิง ความเป็นผู้รู้ประมาณในการบริโภค
ปันตัญจะ สะยะนาสะนัง การนอน การนั่ง ในที่อันสงัด
อะธิจิตเต จะ อาโยโค การหมั่นประกอบในการทำจิตให้ยิ่ง
เอตัง พุทธานะสาสะนัง ธรรม ๖ อย่างนี้ เป็นคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย.
ภัทเทกรัตตคาถา
(หันทะ มะยัง ภัทเทกะรัตตะคาถาโย ภะณามะ เส)
อะตีตัง นาน๎วาคะเมยยะ นัปปะฏิกังเข อะนาคะตัง
บุคคลไม่ควรตามคิดถึงสิ่งที่ล่วงไปแล้วด้วยอาลัย, และไม่พึงพะวงถึงสิ่งที่ยังไม่มาถึง
ยะทะตีตัมปะหีนันตัง อัปปัตตัญจะ อะนาคะตัง
สิ่งเป็นอดีตก็ละไปแล้ว, สิ่งเป็นอนาคตก็ยังไม่มา
ปัจจุปปันนัญจะ โย ธัมมัง ตัตถะ ตัตถะ วิปัสสะติ, อะสังหิรัง อะสังกุปปัง ตัง วิทธา มะนุพ๎รูหะเย
ผู้ใดเห็นธรรมอันเกิดขึ้นเฉพาะหน้าที่นั้นๆ อย่างแจ่มแจ้ง, ไม่ง่อนแง่นคลอนแคลน,
เขาควรพอกพูนอาการเช่นนั้นไว้
อัชเชวะ กิจจะมาตัปปัง โก ชัญญา มะระณัง สุเว
ความเพียรเป็นกิจที่ต้องทำวันนี้, ใครจะรู้ความตายแม้พรุ่งนี้
นะ หิ โน สังคะรันเตนะ มะหาเสเนนะ มัจจุนา
เพราะการผัดเพี้ยนต่อมัจจุราชซึ่งมีเสนามากย่อมไม่มีสำหรับเรา
เอวัง วิหาริมาตาปิง อะโหรัตตะมะตันทิตัง, ตัง เว ภัทเทกะรัตโตติ สันโต อาจิกขะเต มุนิ
มุนีผู้สงบย่อมกล่าวเรียกผู้มีความเพียรอยู่เช่นนั้น, ไม่เกียจคร้านทั้งกลางวันกลางคืนว่า, "ผู้เป็นอยู่แม้เพียงราตรีเดียว ก็น่าชม"
เขมาเขมสรณทีปิกคาถา
(หันทะ มะยัง เขมาเขมะสะระณะทีปิกคาถาโย ภะณามะ เส)
พะหุง เว สะระณัง ยันติ ปัพพะตานิ วะนานิ จะ
อารามะรุกขะเจตะยานิ มะนุสสา ภะยะตัชชิตา
มนุษย์เป็นอันมาก เมื่อเกิดมีภัยคุกคามเเล้ว ก็ถือเอาภูเขาบ้าง ป่าไม้บ้าง
อารามและรุกขเจดีย์บ้างเป็นสรณะ
เนตัง โข สะระณัง เขมัง เนตัง สะระณะมุตตะมัง
เนตัง สะระณะมาคัมมะ สัพพะทุกขา ปะมุจจะติ
นั่น มิใช่สรณะอันเกษมเลย นั่นมิใช่สรณะอันสูงสุดเขาอาศัยสรณะนั่นแล้ว
ย่อมไม่พ้นจากทุกข์ทั้งปวงได้,
โย จะ พุทธัญจะ ธัมมัญจะ สังฆัญจะ สะระณัง คะโต
จัตตาริ อะริยะสัจจานิ สัมมัปปัญญายะ ปัสสะติ
ส่วนผู้ใดถือเอาพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ เป็นสรณะแล้ว เห็นอริยสัจจ์
คือความจริงอันประเสริฐสี่ด้วยปัญญาอันชอบ
ทุกขัง ทุกขะสะมุปปาทัง ทุกขัสสะ จะ อะติกกะมัง
อะริยัญจัฏฐังคิกัง มัคคัง ทุกขูปะสะมะคามินัง
คือเห็นความทุกข์ เหตุให้เกิดทุกข์ ความก้าวล่วงทุกข์เสียได้ และหนทาง
มีองค์แปดอันประเสริฐเครื่องถึงความระงับทุกข์
เอตัง โข สะระณัง เขมัง เอตัง สะระณะมุตตะมัง
เอตัง สะระณะมาคัมมะ สัพพะทุกขา ปะมุจจะติ
นั่นแหละเป็นสรณะอันเกษม นั่นเป็นสรณะอันสูงสุด เขาอาศัยสรณะ นั่นแล้ว
ย่อมพ้นจากทุกข์ทั้งปวงได้
(อริยธนคาถา)
(หันทะ มะยัง อะริยะธะนะคาถาโย ภะณามะ เส)
ยัสสะ สัทธา ตะถาคะเต อะจะลา สุปะติฏฐิตา
ศรัทธาในพระตถาคตของผู้ใด ตั้งมั่นอย่างดี ไม่หวั่นไหว
สีลัญจะ ยัสสะ กัลละยาณัง อะริยะกันตัง ปะสังสิตัง
และศีลของผู้ใดงดงาม เป็นที่สรรเสริญที่พอใจ ของพระอริยเจ้า
สังเฆ ปะสาโท ยัสสัตถิ อุชุภูตัญจะ ทัสสะนัง
ความเลื่อมใสของผู้ใดมีในพระสงฆ์ และความเห็นของผู้ใดตรง
อะทะฬิทโทติ ตัง อาหุ อะโมฆันตัสสะ ชีวิตัง
บัณฑิตกล่าวเรียกเขาผู้นั้นว่า คนไม่จน ชีวิตของเขาไม่เป็นหมัน
ตัสสะมา สัทธัญจะ สีลัญจะ ปะสาทัง ธัมมะทัสสะนัง
อะนุยุญเชถะ เมธาวี สะรัง พุทธานะสาสะนัง
เพราะเหตุนั้นแล เมื่อระลึกได้ถึงคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าอยู่ ผู้มีปัญญา
ควรพอกพูนศรัทธา ศีล ความเลื่อมใส เเละความเป็นธรรมให้เนื่อง ๆ
(ติลักขณาทิคาถา)
( หันทะ มะยัง ติลักขณาทิคาถาโย ภะณามะ เส )
สัพเพ สังขารา อะนิจจาติ ยะทา ปัญญายะ ปัสสะติ
เมื่อใด บุคคลเห็นด้วยปัญญาว่า สังขารทั้งปวงไม่เที่ยง
อะถะ นิพพินทะติ ทุกเข เอสะ มัคโค วิสุทธิยา
เมื่อนั่น ย่อมเหนื่อยหน่ายในสิ่งที่เป็นทุกที่ตนหลง นั่นแหละเป็นทางแห่ง พระนิพพาน อันเป็นธรรมหมดจด
สัพเพ สังขารา ทุกขาติ ยะทา ปัญญายะ ปัสสะติ
เมื่อใด บุคคลเห็นด้วยปัญญาว่า สังขารทั้งปวงเป็นทุกข์
อะถะ นิพพินทะติ ทุกเข เอสะ มัคโค วิสุทธิยา
เมื่อนั้นย่อมเหนื่อยหน่ายในสิ่งที่เป็นทุกข์ ที่ตนหลง นั่นแหละ เป็นทางแห่ง
พระนิพพาน อันเป็นธรรมหมดจด
สัพเพ ธัมมา อะนัตตาติ ยะทา ปัญญายะ ปัสสะติ
เมื่อใด บุคคลเห็นด้วยปัญญาว่า ธรรมทั้งปวงเป็นอนัตตา,
อะถะ นิพพินทะติ ทุกเข เอสะ มัคโค วิสุทธิยา
เมื่อนั้นย่อมเหนื่อยหน่ายในสิ่งที่เป็นทุกข์ ที่ตนหลง นั่นเเหละ เป็นทาง
เเห่งพระนิพพาน อันเป็นธรรมหมดจด
อัปปะกา เต มะนุสเสสุ เย ชะนา ปาระคามิโน
ในหมู่มนุษย์ทั้งหลาย ผู้ที่ถึงฝั่งแห่งพระนิพพานมีน้อยนัก
อะถายัง อิตะรา ปะชา ตีระเมวานุธาวะติ
หมู่มนุษย์นอกนั้น ย่อมวิ่งเลาะอยู่ตามฝั่งในนี้เอง
เย จะ โข สัมมะทักขาเต ธัมเม ธัมมานุวัตติโน
ก็ชนเหล่าใดประพฤติสมควรเเก่ธรรม ในธรรมที่ตรัสไว้ชอบเเล้ว
เต ชะนา ปาระเมสสันติ มัจจุเธยยัง สุทุตตะรัง
ชนเหล่านั้นจักถึงฝั่งพระนิพพาน ข้ามพ้นบ่วงเเห่งมัจจุที่ข้ามได้ยากนัก
กัณหัง ธัมมัง วิปปะหายะ สุกกัง ภาเวถะ ปัณฑิโต
จงเป็นบัณฑิตละธรรมดำเสีย แล้วเจริญธรรมขาว
โอกา อะโนกะมาคัมมะ วิเวเก ยัตถะ ทูระมัง
ตัตราภิระติมิจเฉยยะ หิตตะวา กาเม อะกิญจะโน
จงมาถึงที่ไม่มีน้ำ จากที่มีน้ำ จงละกามเสีย เป็นผู้ไม่มีความกังวล จงยินดีเฉพาะต่อพระนิพพาน อันเป็นที่สงัด ซึ่งสัตว์ยินดีได้โดยยาก
ภารสุตตคาถา
(หันทะ มะยัง ภาระสุตตะคาถาโย ภะณามะ เส)
ภารา หะเว ปัญจักขันธา ขันธ์ทั้งห้า เป็นของหนักเน้อ
ภาระหาโร จะ ปุคคโล บุคคลแหละ เป็นผู้แบกของหนักพาไป
ภาราทานัง ทุกขัง โลเก การแบกถือของหนักเป็นความทุกข์ในโลก
ภาระนิกเขปะนัง สุขัง การสลัดของหนัก ทิ้งลงเสีย เป็นความสุข
นิกขิปิตวา คุรุง ภารัง พระอริยเจ้า สลัดทิ้งของหนักลงเสียแล้ว
อัญญัง ภารัง อะนาทิยะ ทั้งไม่หยิบฉวยเอาของหนักอันอื่นขึ้นมาอีก
สะมูลัง ตัณหัง อัพพุยหะ ก็เป็นผู้ถอนตัณหาขึ้นได้กระทั่งราก
นิจฉาโต ปะรินิพพุโต เป็นผู้หมดสิ่งปรารถนา ดับสนิทไม่มีส่วนเหลือ.
อรัญญสุตตคาถา
(หันทะ มะยัง อะรัญญะสุตตะปาฐัง ภะณามะ เส)
ปัญจะหิ ภิกขะเว ธัมเมหิ สะมันนาคะโต , ภิกขู อานาปานะสะติง พะหุลีกะโรนโต นะ จิรัสเสวะ
อะกุปปัง ปะฏิวิชฌะติ,
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย, ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรมห้าประการ ทำให้มากซึ่งอานาปานสติกัมมัฏฐานอยู่ ย่อมแทงตลอดธรรมที่ไม่กำเริบต่อกาลไม่นานนัก,
กะตะเมหิ ปัญจะหิ, ธรรมห้าประการอย่างไรเล่า,
อิธะ ภิกขะเว ภิกขุ, ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย, ภิกษุในธรรมวินัยนี้,
อัปปัฏโฐ โหติ, เป็นผู้มีธุระน้อย,
อัปปะกิจโจ โหติ, เป็นผู้มีกิจน้อย,
สุภะโร, เป็นผู้เลี้ยงง่าย,
สุสันโต โส ชีวิตะปะริกขาเรสุ, เป็นผู้มีความยินดียิ่งในบริขารแห่งชีวิต,
อัปปะหาโร โหติ, เป็นผู้มีอาหารน้อย,
อะโน ทะริกัตตัง อะนุยุตโต, ประกอบความเป็นผู้ไม่เห็นแก่ปากแก่ท้อง,
อัปปะมิทโธ โหติ, ย่อมเป็นผู้มีความง่วงนอนน้อย,
ชาคะริยัง อะนุยุตโต, ประกอบความเพียรเป็นผู้ตื่นอยู่,
อะรัญญะโก โหติ, ย่อมเป็นผู้อยู่ป่าเป็นวัตร,
ปันตะเสนาสะโน, เป็นผู้อยู่ในเสนาสนะอันสงัด,
ยะถาวิมุตตัง จิตตัง ปัจจะเวกขะติ, ย่อมพิจารณาตามจิตที่หลุดพ้น,
อิเม โข ภิกขะเว ปัญจะหิ ภิกขะเว ธัมเมหิ สะมันนาคะโต,
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย, ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรมห้าประการ,
ภิกขู อานาปานะสะติง พะหุลีกะโรนโต, ทำให้มากซึ่งอานาปานสติกัมมัฏฐานอยู่,
นะ จิรัสเสวะ อะกุปปัง ปะฏิวิชฌะติ, ย่อมแทงตลอดธรรมที่ไม่กำเริบต่อกาลไม่นานนัก,
อิติ, ด้วยประการฉะนี้แล,
(ปฐมพุทธภาสิตคาถา)
(หันทะ มะยัง ปะฐะมะพุทธะภาสิตะคาถาโย ภะณามะ เส)
อะเนกะชาติสังสารัง สันธาวิสสัง อะนิพพิสัง
เมื่อเรายังไม่พบญาณ ได้แล่นท่องเที่ยวไปในสงสาร เป็นอเนกชาติ
คะหะการัง คะเวสันโต ทุกขา ชาติ ปุนัปปุนัง
แสวงหาอยู่ซึ่งนายช่างปลูกเรือน คือตัณหาผู้สร้างภพ การเกิดทุกคราว เป็นทุกร่ำไป
คะหะการะกะ ทิฏโฐสิ ปุนะ เคหัง นะ กาหะสิ
นี่แน่ะ นายช่างปลูกเรือน เรารู้จักเจ้าเสียแล้ว เจ้าจะทำเรือนให้เราไม่ได้ อีกต่อไป
สัพพา เต ผาสุกา ภัคคา คะหะกูฏัง วิสังขะตัง
โครงเรือนทั้งหมดของเจ้าเราหักเสียเเล้ว ยอดเรือนเราก็รื้อเสียเเล้ว,
วิสังขาระคะตัง จิตตัง ตัณหานัง ขะยะมัชฌะคา
จิตของเราถึงแล้วซึ่งสภาพที่อะไรปรุงเเต่งไม่ได้อีกต่อไป มันได้ถึงเเล้ว ซึ่งความสิ้นไป เเห่งตัณหา (คือถึงนิพพาน)
เมื่อจิตแน่วแน่ในการสวดร้องท่องบ่น ใจจะเข้าถึงความสงบระงับ